długie buty marszowe ( Maraschstiefel )

Długie buty marszowe zwane potocznie saperkami są jednymi z bardziej charakterystycznych i jednocześnie tradycyjnych elementów umundurowania niemieckiego piechura z okresu II wojny światowej. Były one produkowane dla całego personelu niemieckich sił zbrojnych i mimo praktykowania oszczędności materiału (szczególnie tak cennego jak skóra) w użyciu pozostały do zakończenia działań wojennych i były bardzo chwalone przez swoich użytkowników.


Pierwotna wersja butów produkowana do XI 1939 roku wykonana była ze znakomitej jakości krowiej skóry i mierzyła około 35-41 cm wysokości. Podwójna skórzana podeszwa mocowana była za pomocą kołków drewnianych (które po namoknięciu pęczniały i dodatkowo utwardzały połączenie), podbita była na zelówce 35-45 gwoźdźmi poprawiającymi trakcję obuwia w terenie (ich liczba zależała od producenta, zdarzały się pary o różnej liczbie gwoździ w każdym bucie). Dodatkowo podeszwę wzmacniała podkówka z przodu oraz na obcasie.
Przy wkładaniu pomocne były materiałowe pasy wszywane ręcznie, umieszczane na górze cholewy po obu stronach buta. Zgodnie z regulaminem podczas pokoju żołnierz miał dostawać dwie pary butów co pół roku, realia frontowe pokazały, że noszone one były aż do zniszczenia. Dla oddziałów liniowych dostarczane były w kolorze naturalnym, dopiero żołnierze pastowali je na czarno co było czynnością spotykającą nowoprzybyłych żołnierzy.


Pierwszą modyfikację obuwia przyniósł rozkaz z 9 listopada 1939 roku. Od tego momentu buty skrócono dla oszczędności materiału do 29cm oraz dla wzmocnienia zaczęto umieszczać wzdłuż tylnego szwa buta skórzany pasek szerokości 2,5 cm wszywany ręcznie.

Idea uniwersalizmu "saperek" dla Niemieckich Sił Zbrojnych prysła w lipcu 1941 roku, kiedy to zostały one zarezerwowane dla piechoty, cyklistów, motocyklistów i " "jednostek specjalnych".

W ostatnich latach wojny buty wykonywane były niedbale ze skóry gorszej jakości. Nie zakrywano już drewnianych kołków mocujących podeszwę, jak wyżej wspomniano zdarzały się pary "saperek" z różną liczbą gwoździ w każdym bucie oraz bez podkówki z przodu buta. Uproszczono nawet budowę samych gwoździ . W końcu zaprzestano produkcji tych butów na koszt tańszych trzewików m44.



Tomasz Duda

Źródła:
Deutsche Soldaten, Augustin Saiz, wyd. CASEMATE, ISBN 978-1-932033-96-0
Bartosz Wrona, Umundurowanie niemieckich wojsk. Siły lądowe, Bellona, Warszawa, 2009



(c) aria2009