Chlebak M31 (Brotbeutel Modell 1931)

Chlebak M31 jest to prosta, w większości jednokomorowa torba wykonana z brezentu. Model ten był wzorowany na nieco większym chlebaku z I wojny światowej. Wykonano go tak, że jego klapa zakrywała zewnętrzną część i chroniła zawartość torby. Chlebak zapinany był od wewnętrznej strony za pomocą dwóch skórzanych pasków i metalowych guzików, które były wykonane z aluminium, cynku lub stali ocynkowanej. Natomiast samo wnętrze zapinane było trzecim paskiem (zdj.1).
Na obu górnych rogach chlebaka zamocowane są szlufki, zapinane na małe guziki. Przy pomocy tych szlufek oraz haczyka zamocowanego pomiędzy szlufkami, możliwe było przypięcie chlebaka do pasa głównego. W starszych modelach szlufki są wzmacniane skórzanymi obszyciami. U podstaw szlufek, na zewnętrznej stronie chlebaka umieszczone były stalowe lub aluminiowe pierścienie w kształcie litery "D", popularnie zwane "D"-Ring, do których troczono manierkę i menażkę (zdj.2), dodatkowo przewlekając troki je mocujące przez skórzane szlufki znajdujące się na klapie ok. 12,13 cm poniżej D-ringów.


Zdj.1 Chlebak M31

Na tylnej ścianie chlebaka były umieszczone dwa "D"-Ringi, służące do mocowania taśmy naramiennej zakończonej dwoma karabińczykami, jednak był to rzadko spotykany sposób noszenia chlebaka, a z biegiem lat tych dodatkowych mocowań zrezygnowano.

Chlebak noszono nad prawym biodrem, często z manierką przypiętą do prawego pierścienia "D" i paskiem od manierki przewleczonym przez prawą szlufkę, menażkę zakładano rzadziej.

zdj.2_sposób mocowania
Zdj.2 Sposób mocowania manierki i menażki do chlebaka

W czasie wojny wykorzystywano różne warianty chlebaków tego typu, produkowanych w różnych kolorach (Zdj.5). Jednak na początku wojny produkowane były chlebaki w kolorze feldgrau, wykończone skórzanymi elementami. W czasie wojny wprowadzono również model tropikalny w którym elementy skórzane zastąpiono parcianymi. Natomiast w 1944 powstała modyfikacja w wyniku której zmienił się sposób mocowania- zrezygnowano z zapinanych szlufek i haczyka, na rzecz trzech stałych szlufek, przez co trzeba było chlebak wsunąć na pas, dodano wówczas również kieszonką na przybornik do czyszczenia karabinu.


Przykładowa zawartość chlebaka:

  • żelazna racja
  • niezbędnik, aluminiowy złożony z łyżki i widelca, złączonych nitem, z możliwością złożenia lub z blachy nierdzewnej, złożony z noża, widelca, łyżki wsuwanych w element łączący, zaopatrzony w otwieracz do puszek i butelek (Essebesteck)
  • pojemnik na tłuszcz lub marmoladę (tzw. maselniczka), wykonany z czarnego bakelitu lub pomarańczowego, bądź zielonego tworzywa (Fettdose)
  • składana kuchenka polowa typu Esbit na paliwo stałe w kostkach (Esbit Kocher)
  • paliwo do kuchenki polowej (Esbit Brennsoftt)
  • przybory do mycia (Waschzeug)
  • przybory do golenia (Rasierzeug)
  • przybory do szycia (Nahzeug)
  • przybornik wz.24 do czyszczenia broni, składał się z oliwiarki, zestawu szczotek, klucza do demontażu karabinu i składanego wyciora (Reinigungsgerat 34)
  • polowe nakrycie głowy
  • ponadto w chlebaku mogły znaleźć się papierosy, fajka, zapalniczka, latarka, dodatkowa amunicja w pudełkach i wiele innych drobiazgów przydatnych żołnierzowi.



zawartość chlebaka
Zdj.3 Przykładowa zawartość chlebaka

Zdj.4 Chlebaki (fot.A.Grzegorzek)


Ariadna Barszcz
Źródła:
Tomasz Bienek, Chlebak wojsk osi, Odkrywca, 2/2003, 41-42
http://www.militaria.neostrada.pl/chlebakWH1.htm
http://www.mp44.nl/equipment/breadbag.htm
Zdjęcia - Dawid Szydziak
Przedmioty z kolekcji Dawida Szydziaka

(c) aria2009